Ua hoʻokumu ʻia ʻo ke komo maikaʻi ʻana i ka mākeke he mea hoʻokele ia o ka hana ʻuala hoʻomau. No ka loaʻa ʻana o kahi mākeke mau no ka hoʻolako mau ʻana i ka ʻuala, he mea nui ka hoʻopili ʻana i nā mahiʻai i nā mea kālepa, nā hale kūʻai nui, nā hōkele, a me nā mea hana. Ua ʻike mākou i kēlā pilina mākeke kūpono o ka Kabale (Uganda) Nyabyumba United Farmers Group (i hoʻomaka ʻia a hoʻokō ʻia e CIP, i ka wā i holomua ai nā poʻe ʻē aʻe e like me Africare i hui pū ai) i hana i ka ʻuala no kahi hale ʻaina wikiwiki ma Kampala Nandos i loea i nā ʻuala Farani i hopena i ka hana ʻuala hoʻomau a ua pōmaikaʻi nui nā mahiʻai a me ka hale ʻaina. Pēlā nō, ʻo ka hoʻopili ʻana i nā mahiʻai ma Bomet (Kenya) i kahi mea hana i kapa ʻia ʻo Tropical Heat (i kapa ʻia ʻo DEEPA Industries) e hoʻokuʻu aku i nā ʻuala i hana ʻia i UK i ka makahiki 2010 ua kōkua i nā mahiʻai e loaʻa kahi mākeke mau no kā lākou ʻuala, e paipai ana iā lākou e hana i nā ʻuala ware kiʻekiʻe a hoʻonui i kā lākou loaʻa kālā. Ua pōmaikaʻi pū ka hui ma ka hōʻemi ʻana i nā pohō a me ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka maikaʻi o kā lākou huahana (crisps) a no laila ka loaʻa kālā. Ma muli o ka holomua o kēia hui, ua hoʻomaka kekahi poʻe ʻē aʻe e hoʻokomo i nā mahiʻai i ka mahiʻai ʻaelike e hana i nā ʻuala no lākou. Kōkua kēlā mau ʻaelike ʻaelike i nā mahiʻai e loaʻa ke kālā e pono ai no ke kūʻai ʻana i nā mea hoʻouluulu a me nā mea hoʻokomo ʻē aʻe e hoʻonui i ka huahana ʻuala. Eia nō naʻe, ʻo ka pilikia nui hoʻokahi i kū i nā ʻaelike ʻaelike, ʻo ia ka hāʻule ʻana o ka hoʻohanohano ʻana i nā ʻaelike e nā mahiʻai a me nā mea hana. Ua hoʻowalewale ʻia nā mahiʻai e kūʻai aku i kā lākou ʻuala i nā poʻe ʻē aʻe i ka wā i loaʻa ai iā lākou nā kumukūʻai kiʻekiʻe ma mua o ka mea i ʻōlelo ʻia ma ka ʻaelike. ʻO nā mea hana, i kekahi manawa ua hōʻole ʻia nā ʻuala i hāʻawi ʻia e nā mahiʻai ma ke kumu o ka huahana ʻaʻole i hoʻokō i ke kūlana maikaʻi. No ka lanakila ʻana i ia mau pilikia, ua ʻike ʻia he pono nā kūkākūkā mau ma waena o nā mahiʻai a me nā mea hana a me ka hoʻoponopono hou ʻana i ka ʻaelike ʻaelike i kēlā me kēia ʻekolu mahina e hoʻohou i ke kumukūʻai. Ua uku ka mea hana i 5% ʻoi aku ma mua o ke kumukūʻai maʻamau i ka manawa o ke kau inoa ʻana i nā ʻaelike.
Ke piʻi wikiwiki nei ka mākeke hoʻokuʻu aku, ʻoiai no nā ʻuala i hana ʻia. I kēia manawa, ʻoi aku ka nui o nā ʻuala i hana ʻia ma muli o nā koi e hoʻonui ʻia ana mai nā ʻoihana meaʻai wikiwiki a me nā meaʻai maʻalahi i loaʻa mai ka ulu ʻana o ka heluna kanaka o ke kūlanakauhale, ka ʻokoʻa o nā meaʻai a me nā nohona i waiho ʻole i ka manawa kūpono e hoʻomākaukau ai i ka meaʻai hou no ka ʻai ʻana. Ua hoʻonui kēia ʻano i ke koi no nā huahana i hana ʻia, ʻoiai nā huahana ʻuala i hoʻopaʻa ʻia a maloʻo, kahi i loaʻa ʻole ai i nā ʻāina e ulu ana kā lākou kuleana kūpono, ʻoiai ma ka mākeke hoʻokuʻu aku. He mea paʻakikī loa ka hoʻokuʻu aku i nā huahana ʻuala hou a hana ʻia i nā ʻāina i hoʻomohala ʻia mai SSA ma muli o nā kūlana kiʻekiʻe a me nā ʻauhau kūpono ʻole i hoʻokō ʻia. Eia nō naʻe, aia kahi lumi no ka hoʻololi ʻana i nā lawe nui ʻana mai o nā huahana ʻuala i hana ʻia e nā ʻāina e ulu ana a me kahi manawa kūpono no ka hoʻokuʻu aku i nā ʻāina e pili ana i loko o ʻApelika a me ka Hikina Waena. ʻAʻole i palapala maikaʻi ʻia nā hoʻokuʻu aku o nā ʻuala hou a hana ʻia ma waena o nā ʻāina e pili ana ma ʻApelika no ka mea he porous nā palena a hana ʻia nā hoʻololi me ke ʻano ʻole. No ka hoʻoholo ʻana i nā hāʻawi maoli o ka ʻuala i ka hoʻokele waiwai o kahi ʻāina, pono e hoʻomaʻamaʻa ʻia nā hoʻokuʻu aku ma waena o nā ʻāina e pili ana. E hōʻemi pū kēia i nā neʻe ʻana o nā ʻuala i kāohi ʻole ʻia e lawe mai ana i kahi pilikia nui o ka laha ʻana o nā maʻi.
No ke kūʻai aku holomua, ka hoʻolako mau ʻana i nā huahana maikaʻi, ka loaʻa ʻana o kahi kikowaena hōʻiliʻili, ka hoʻonohonoho ʻana i nā mahiʻai i nā hui e hana a kūʻai pū, ke kūkulu ʻana i ka hiki ke hana a me ka hoʻokumu ʻana i ka hilinaʻi ma waena o nā lālā he mea nui. ʻOiai he mau ʻāina ʻāpana a liʻiliʻi nā mahiʻai liʻiliʻi, hiki ke hoʻopaʻa ʻia ka ʻāina, e like me ka hoʻokō pono ʻia ma Rwanda. ʻO ka hana hoʻohui ʻia e ʻae i ka mīkini a me ka kaohi pono ʻana i nā mea ʻino a me nā maʻi, hoʻomaikaʻi i ke komo ʻana i ka hōʻaiʻē a hiki ke kūʻai aku maikaʻi. Ke hoʻokō nei ʻo ʻAitiopa i kahi hana like me kāna ʻano hana Agricultural Commercialization Clusters (ACC), kahi e hoʻopaʻa pū ai i ka hana a hoʻolaha i ke kūʻai aku ʻana. ʻO kēia kekahi ala maopopo e hoʻololi ai i ka mahiʻai liʻiliʻi i ka mahiʻai kālepa.
Kisima Mahiai Hoʻopuka ʻo ia ma kahi o 4000 MT o nā ʻuala, nona ka 75% i loko o ka māhele nui o ka hua i ʻae ʻia. ʻO ka hapa nui o kāna hua e kūʻai ʻia aku i nā mahiʻai liʻiliʻi i loko o kahi radius o 30 kilomita mai ka mahiʻai. Eia nō naʻe, no ka mea, ʻike nā mahiʻai i ke koʻikoʻi o ka hua maikaʻi i ka hoʻonui ʻana i ka huahana, hoʻonohonoho nā mahiʻai mai nā wahi mamao iā lākou iho i loko o nā hui a kūʻai i nā hua i hōʻoia ʻia ma ka nui e hōʻemi i nā kumukūʻai no kēlā me kēia ʻāpana. Wahi a kahi moʻolelo holomua kahiko (ʻaʻohe lā) i kuhikuhi i kahi noiʻi SFSA a me CIP, "ua kūʻai aku ka mahiʻai i nā hua i hōʻoia ʻia ma 47 US Cents no ke kilokani i hoʻohālikelike ʻia me 24 US Cents/kg a me 22US Cents/kg no nā hua ʻuala mai nā hoalauna a me nā kumu mākeke ākea, kēlā me kēia." ʻO nā mahiʻai liʻiliʻi he 400 i kūʻai i nā hua mai Kisima a me kahi 12,000 mau mahiʻai i manaʻo ʻia he 400, ua loaʻa iā lākou he 480 miliona shillings Kenyan i ka hopena o 2013. Ma muli o nā pono o ka hua i hōʻoia ʻia, hele nā mahiʻai no ia mea, ʻoiai ke kumukūʻai kiʻekiʻe o nā hua a no laila ke ulu nei ke koi no ka hua i hōʻoia ʻia i kēlā me kēia lā.





